การกระตุ้นประสาท (Neurostimulation) และการปรับเปลี่ยนการทำงานของระบบประสาท (Neuromodulation) เป็นแนวทางที่มีศักยภาพในศาสตร์ประสาทวิทยาสมัยใหม่ โดยมีเป้าหมายเพื่อฟื้นฟูการทำงานของสมองและช่วยบรรเทาอาการในโรคทางประสาทที่เรื้อรัง บทความนี้จะกล่าวถึงกลไก การประยุกต์ใช้ และนวัตกรรมของเทคโนโลยีดังกล่าว รวมถึงการเพิ่มส่วนของการบำบัดด้วย Photobiomodulation (PBM) ซึ่งเป็นอีกหนึ่งแนวทางที่มีศักยภาพในการรักษาความผิดปกติของสมอง

 

1. การกระตุ้นประสาท (Neurostimulation)

การกระตุ้นประสาทคือการใช้สื่อในการเหนี่ยวนำเพื่อกระตุ้นสมองในบริเวณหรือเส้นทางประสาทเฉพาะ โดยมีเป้าหมายเพื่อปรับเปลี่ยนการทำงานของสมอง ตัวอย่าง

​

2. การปรับเปลี่ยนการทำงานของระบบประสาท (Neuromodulation)

การปรับเปลี่ยนการทำงานของสมองหมายถึงการใช้เทคนิคที่หลากหลายในการปรับการทำงานของวงจรประสาท ไม่เพียงแต่กระตุ้นหรือยับยั้ง แต่ยังเน้นการปรับสมดุลในระบบประสาท ตัวอย่างเทคโนโลยีที่สำคัญ

​

 

3. การบำบัดด้วย Photobiomodulation (PBM)

PBM เป็นการใช้แสงเลเซอร์หรือลำแสงใกล้อินฟราเรดเพื่อกระตุ้นการทำงานของเซลล์สมอง เทคนิคนี้แสดงผลลัพธ์ที่ดีในด้านต่าง ๆ ดังนี้:

• การปรับปรุงการเชื่อมต่อในสมอง: PBM ช่วยฟื้นฟูการเชื่อมต่อระหว่างส่วนต่าง ๆ ของสมอง เช่น prefrontal cortex และ hippocampus ซึ่งมีบทบาทสำคัญในกระบวนการจำและการรับรู้

• ลดการอักเสบของสมอง: PBM ลดการผลิต cytokines ที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบ ช่วยป้องกันการเสื่อมของเซลล์ประสาท

• การบำบัดโรคทางสมอง: เช่น ออทิสติก โรคซึมเศร้า และภาวะสมองเสื่อม โดย PBM ช่วยปรับสมดุลใน brain network

 

4. กลไกการทำงาน

ผลการรักษาของการกระตุ้นประสาทและการปรับเปลี่ยนการทำงานของสมองเกิดจากการเปลี่ยนแปลงในกิจกรรมของระบบประสาท เช่น:

• การปรับปรุงพลาสติกซิตี้ของไซแนปส์: เพิ่มหรือยับยั้งการเชื่อมต่อประสาทที่ผิดปกติ

• การปลดปล่อยสารสื่อประสาท: เช่น โดพามีน เซโรโทนิน หรือ GABA เพื่อปรับอารมณ์และการควบคุมการเคลื่อนไหว

• การปรับจังหวะของเครือข่ายสมอง: ช่วยคืนสมดุลในวงจรประสาท (Herrington et al., 2016)

​

 

บทสรุป

การกระตุ้นประสาท การปรับเปลี่ยนการทำงานของสมอง และ Photobiomodulation เป็นเทคโนโลยีที่มีศักยภาพสูงในยุคปัจจุบัน ช่วยมอบความหวังให้แก่ผู้ป่วยที่มีความผิดปกติทางระบบประสาทและจิตเวช ด้วยการพัฒนาที่ต่อเนื่องและการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีขั้นสูง ศาสตร์นี้จะเปลี่ยนโฉมหน้าการดูแลสุขภาพสมองในศตวรรษที่ 21

 

เอกสารอ้างอิง

1. George, M. S., & Aston-Jones, G. (2010). Noninvasive techniques for probing neurocircuitry and treating illness: Vagus nerve stimulation (VNS), transcranial magnetic stimulation (TMS) and transcranial direct current stimulation (tDCS). Neuropsychopharmacology, 35(1), 301-316.

2. Lozano, A. M., & Lipsman, N. (2013). Probing and regulating dysfunctional circuits using deep brain stimulation. Neuron, 77(3), 406-424.

3. Howland, R. H. (2014). Vagus nerve stimulation. Current Behavioral Neuroscience Reports, 1(2), 64-73.

4. Morris, G. L., Gloss, D., Buchhalter, J., et al. (2013). Evidence-based guideline update: Vagus nerve stimulation for the treatment of epilepsy. Epilepsy Currents, 13(6), 297-303.

5. Perera, T., George, M. S., Grammer, G., et al. (2016). The Clinical TMS Society consensus review and treatment recommendations for TMS therapy for major depressive disorder. Brain Stimulation, 9(6), 336-346.

6. De Ridder, D., Vanneste, S., & Plazier, M. (2010). Spinal cord stimulation for neuropathic pain: A review of clinical evidence. Neurosurgery, 67(4), 1116-1122.

7. Herrington, T. M., Cheng, J. J., & Eskandar, E. N. (2016). Mechanisms of deep brain stimulation. Journal of Neurophysiology, 115(1), 19-38.

8. Widge, A. S., Malone, D. A., & Dougherty, D. D. (2019). Closing the loop on deep brain stimulation for treatment-resistant depression. Frontiers in Neuroscience, 13, 175.